De kracht van jouw verhaal

“In dit werk (zie foto) heb ik mijzelf afgebeeld als een boek en dus als een verhaal.
Ik wilde laten zien dat mijn verhaal niet perfect is. Ik heb krasjes opgelopen in mijn leven maar er waren ook veel mooie momenten. Dat maakt dat ik ben zoals ik ben.
Juist door de scheuren en krassen in combinatie met al die mooie dingen.

Saaie strakke bladzijden zouden nooit zo mooi kunnen zijn.”
Anne-Rieke over haar kunstwerk (zie foto)

Er zit kracht in jouw verhaal. Jouw verhaal die het waard is gehoord te worden.
Die misschien zelfs wel verteld ‘moet’ worden.
Waarom dat zo belangrijk is hoop ik in het onderstaande duidelijk te maken.

Een verhaal sterft niet

Onze levens zijn eigenlijk een bundel aan verhalen.
Soms is die bundel een verwarde bos en zijn er delen die we het liefst wegstoppen.
We raken delen ‘kwijt’ omdat er geen plek voor was, of dat dit verhaal bijna niet te dragen was. De schaamte of de angst te verdrinken in de pijn van toen is soms te groot.

Hoe je ook je best doet een verhaal weg te stoppen: een verhaal wordt altijd levend begraven. Een verhaal sterft niet.

Je ziet dat ook bij de overlevenden van de Holocaust. Direct na de oorlog werden de verhalen begraven, ze konden en mochten niet worden verteld.
Nu, 75 jaar later, komen ze er alsnog uit. Het verhaal moet verteld worden.

Er zit kracht in jouw verhaal. Jouw verhaal die het waard is gehoord te worden.

De verbindende werking van jouw verhaal

Je rent soms maar door in je leven. We proppen het vol met werk, afspraken en social media. We rennen het liefst voorbij aan alle ingewikkeldheid, alle onrust in ons eigen verhaal.
Het is zo gemakkelijk op Facebook de verhalen van de ander te bekijken. Om maar niet stil te hoeven staan bij ons eigen verhaal.
Met alle glansrandjes én de moeilijke kanten die dat verhaal heeft.

Wanneer je jouw verhaal gaat delen met de ander ontstaat er verbinding op hartsniveau.

Er komt licht en zuurstof bij de deken van schaamte die jouw verhaal heeft bedekt. Soms kan je in die verbinding samen huilen om de pijn.

Zo kom je weer “op verhaal”.

Jouw verhaal feit of fictie

Daarin is het niet direct van belang hoe feitelijk ‘waar’ jouw verhaal is.
Robert Evans, filmregisseur van oa. the Godfather zei ooit eens:
“Er bestaan drie versies van een verhaal: jouw versie, mijn versie en de waarheid”

Jouw levensverhaal is geen objectief verhaal; het is een verhaal zoals jij je dit herinnert.

Her-inneren betekent: de feiten en de wijze waarop jij de gebeurtenissen hebt ervaren naar binnen halen. Het leven wordt niet gemaakt door de feiten alleen, maar ook, en vooral door de voorstelling die je er zelf van maakt. Je schrijft dus mee aan je eigen levensverhaal.Daarmee is jouw verhaal waardegeladen en niet zozeer waarheidsgeladen met vooral aandacht voor het hier en nu.

De waarde van jouw verhaal

De waarde van je verhaal wordt dus niet bepaald door waarheid maar de waarden die erin zitten voor jou als verteller en voor de luisteraar.

Wanneer je wilt groeien in contact is er verbinding met je eigen verhaal nodig.
Om contact te hebben met jezelf en de ander is het belangrijk dat je weet wat jouw verhaal is. Ook met de donkere kant daarvan.
Het middel wat je daarvoor gebruikt is het verhaal, uitgedrukt in beelden of in taal.

Verhalen zijn er al zolang als mensen bestaan. Collectieve verhalen die al eeuwen geleden zijn opgetekend, zoals de verhalen uit de Bijbel, maar ook individuele verhalen. Zo heeft ieder mens in de geschiedenis zijn eigen verhaal gehad.

Jouw verhaal Gods verhaal

In de Bijbel vind je ook het verhaal van de mens, maar dan vanuit Gods perspectief.
In de dramatische geschiedenis van God met de mens is het levensverhaal van de mens opgenomen. Als je jouw persoonlijke leefsituatie leert verstaan en ervaren in het licht van Gods evangelie, dan ontdek je dat Gods verhaal ook het verhaal van jouw leven omvat.
God laat in Zijn verhaal zien wie je bent en wat Zijn waarheid over jou is.
Gods verhaal kan jouw levensverhaal openbreken met een nieuwe werkelijkheid.

Een dominante verhaallijn in jouw bundel aan verhalen kan bestaan uit gebrokenheid zoals verlies, ziekte of tegenslag. Gods verhaal geeft ruimte voor een nieuw perspectief op jouw verhaal. Er is ook verlossing en vernieuwing mogelijk. Dat is hoopgevend.

Je verhaal hamgst niet los in de tijd

Wanneer je jouw verhaal loskoppelt van Gods verhaal is het gevolg dat Gods verhaal ‘in de lucht’ blijft hangen. Het is niet gegrond in jouw ervaring en daarmee dus ook niet in jouw werkelijkheid.
Wanneer jij je alleen richt op Gods verhaal zonder je eigen verhaal te kennen komt het verhaal van God ook niet echt binnen en dat leidt tot een uiterlijke vroomheid; religie in plaats van relatie.

Het ontdekken van ons eigen verhaal, ons eigen unieke ik. Niets is belangrijker; want als we ons echte ik vinden, vinden we God, en als we God vinden, vinden we ons meest authentieke ik. Ware identiteit is een geschenk van God (‘Ontdek je echte ik’, Benner, blz 9)

Zoals ook Johannes Calvijn al zei: ‘zonder kennis van onszelf is er geen kennis van God en zonder kennis van God is er geen kennis van onszelf.’

Kwetsbaarheid

Dat vraagt om kwetsbaarheid. Het omarmen van delen van ons eigen verhaal die we eerder liever vermeden en niet onder ogen wilden zien. Uit onze veilige boot stappen, achter de muren van ons hart vandaan en de chaos van onze innerlijke stormen aan God vertellen.

Ook de filosoof Levinas (Emmanuel Levinas  1906 -1995) heeft invloed op de narratieve (verhalende) manier van denken:
“Ik word ik in het aangezicht van de Ander”.

Jezus koppelt onze verhalen aan elkaar

De Bijbel zegt in 1 Kor. 13:12 “Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben. (dan resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde). Jezus laat zien dat niets ons kan scheiden van de liefde van God (Rom 8:31-39) en vanuit die liefde kunnen wij heen en weer bewegen tussen Gods verhaal en de onze.
Dit gaat verder dan een indrukwekkende kennismaking met de Schepper van hemel en aarde, het weten hoe Zijn verhaal gaat; dit vraagt tijd doorbrengen met God en aan Zijn voeten luisteren naar Zijn verhaal.

God kwam Zijn verhaal persoonlijk vertellen op aarde in de komst van Jezus. Jezus tilt een stukje van de sluier op door te zeggen dat wie Hem kent de Vader kent, en door het hart van de Vader te laten zien in wat hij deed en vertelde in Zijn gelijkenissen. Hij stond daarmee in een rijke verhalende joodse traditie. Ook vanuit het oude testament verhaalt God van Wie Hij is.

Woorden hebben kracht

Woorden zijn scheppend. God sprak “Er zij licht” en er was licht.
Maar woorden, ook niet uitgesproken woorden, kunnen een enorm destructieve en beschadigende kracht bevatten.
In psalm 32 staat: “zolang ik zweeg, teerden mijn botten weg“(sterkte lichamelijke reactie op zwijgen!!)

Woorden zoals wij die gebruiken in de taal.
God zegt in Johannes dat het Woord mens geworden is. Hij is waarheid, de grote ‘Ik Ben’. Ons kennen en uitdrukken is beperkt. Niet alleen onze woordenschat is vaak niet toereikend, maar dat wat we wel hebben drukt ook nog niet iets universeels uit.

Ik zei al eerder dat een verhaal niet waarheid geladen was maar waardegeladen.
Taal heeft in het vertellen van het verhaal grote invloed en is niet neutraal. Het is je goed om daar bewust van te zijn vooral wanneer je wil reageren op het verhaal van de ander.

There is an ocean of meaning in a drop of grammar” (Wittgenstein)

Wanneer je iets van het verhaal van de ander niet begrijpt probeer dan oordeelloos en met een open nieuwsgierigheid door te vragen en de ander verder op verhaal te laten komen.

Verhalen en de werking van het brein

Hoe komt het dat verhalen zo veel losmaken bij mensen?

Daar is een wetenschappelijke verklaring voor. Wanneer we een lijst met feiten opgesomd horen worden, wordt onze linker hersenhelft geactiveerd. Woorden worden gedecodeerd in betekenissen en verder gebeurt er weinig. Als we een verhaal horen echter, verandert er iets wezenlijks. Niet alleen onze taalprocessor wordt dan aan het werk gezet, we voelen de gebeurtenis aan alsof we die zelf ervaren.

Spiegel neuronen aan het werk

Uit onderzoeken blijkt dat verhalen de motorische schors in je hersenen activeren die lichaamsbewegingen coördineert. Dat is vooral het geval als we elkaar verhalen vertellen over levensveranderende gebeurtenissen. Er is zelfs sprake van synchronisatie tussen de hersenen van de spreker en de luisteraar. Als de proefpersoon die aan het woord was, activiteit liet zien in het emotionele deel van het brein, gebeurde dat bij de luisteraars ook. Door eenvoudig een verhaal te vertellen, kon de spreker ideeën, gedachten en gevoelens overdragen op het brein van degenen die naar het verhaal luisterden. Alles wat je hebt ervaren, kun je overdragen op een ander. In ieder geval kun je die delen van het brein activeren, die je bij jezelf activeerde (uit www.storytellingmatters.nl van Raymond Goddink).

Hersenen zoeken samenhang

Uit breinonderzoek blijkt bovendien steeds overtuigender dat onze hersenen niet functioneren als een schoenendoos waarin je losse feiten, cijfers en gegevens opbergt tot je ze nodig hebt. Om informatie te kunnen opslaan en onthouden zijn onze hersenen steeds op zoek naar samenhang tussen informatie-eenheden. Dat is precies wat verhalen doen: ze presenteren gebeurtenissen in samenhang. Daardoor kunnen we verhalen veel gemakkelijker onthouden dan losse uitspraken, feiten en cijfers. Verhalen sluiten naadloos aan bij de manier waarop wij informatie verwerken.

Vertellen wordt herstellen

Het is zaak om het storende verhaal binnen de bundel aan verhalen die de mens tot mens maken eruit te pikken en te deconstrueren. Om zo de sporen van een wel werkbaar verhaal in de bundel dieper te maken.

Er zit kracht in jouw verhaal. Jouw verhaal die het waard is gehoord te worden.

Jouw verhaal als onderdeel van Gods verhaal.
Jouw verhaal en hoe deze werkt in je hersenen.
Oké, maar hoe vertel je dat verhaal, hoe geef je daar vorm aan?

Tips

  • Je kunt in een dagboek je verhalen opschrijven: Het schrijven van je levensverhaal met de hand heeft volgens onderzoek grote effecten op de onverwerkte emoties die in het brein liggen opgeslagen. Dit werkt ordenend in je geheugen systemen.
  • Vertel je verhaal, maar zorg daarbij dat je jouw luisteraar vertouwt en dat deze oordeelloos bij jouw verhaal aanwezig kan zijn.
  • Luister ook eens naar het verhaal wat jouw lichaam je vertelt. Wat vertelt die hoofdpijn jou, of die vastzittende nek?
  • En probeer eens op een creatieve manier in beelden vorm te geven aan je verhaal

Weet dat je kracht zit in jouw verhaal.
Ik zou er graag naar luisteren!

Spread the love!

4 gedachten over “De kracht van jouw verhaal

  1. Delia Beantwoorden

    Heel mooi, Janneke, en heel waar ook! Vertellen tegen een ander die je vertrouwt en bij wie je verhaal veilig is, is mooi en goed.
    Zelf denk ik soms aan meer, aan het schrijven van mijn levensverhaal om te laten zien hoe wonderlijk mooi God daarin leidde. Wie weet kan dat tot zegen zijn. Maar ik aarzel ook. Niet omdat mijn kant ‘geheim’ zou zijn, maar omdat je als mens niet geïsoleerd leeft. Ingewikkeld wordt het namelijk, waar jouw verhaal de levens van anderen raakt. Die kunnen door het vertellen zich in hun privacy aangetast voelen. Of ook (terecht) vinden dat je je verhaal wel vanuit jouw oogpunt vertelt, maar dat het vanuit hun kant er anders uit ziet. Er andere accenten zijn, andere omstandigheden, bedoelingen en gedachten.
    Maar dat neemt niet weg dat ik jouw bovenstaande blog en bedoeling echt mooi vind! En Anne-Riekes kunstwerk ook, complimenten voor haar!

    • Janneke Plas Bericht auteurBeantwoorden

      Dank Delia!
      Ik snap je dilemma heel goed over het effect van jouw verhaal op de ander. Het blijft ook altijd goed om zelf te beseffen maar ook daarin uit te spreken dat er altijd 3 versies van jouw verhaal zijn: jouw versie, die vande ander en de feitelijke waarheid. En wanneer je overweegt om het te publiceren is het ook goed om te kijken hoe je kan voorkomen dat je er mensen mee kwetst. Het is in de eerste plaats al helend voor jezelf om je verhaal op te schrijven en tegelijk ook het oprichten van een gedenksteen over wat God in jouw leven deed. Dat laatste kan ook zo’n bemoediging voor anderen zijn! Misschien het overwegen waard om toch te gaan doen, spannend. Heel veel zegen daarin, en liefs voor nu, groetjes Janneke

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *