Enneagram en zelfcompassie type 9

“Ik houd van een opgeruimd en schoon huis omdat ik met het schoonmaken en opruimen mijn gevoelens lekker kan verdoven. Ik verlang ernaar dat ik daarna in totale rust achterover kan liggen in mijn hangmat”.

Ook bij deze laatste basisbeschrijving herhaal ik het nog maar weer een keer: het enneagram gaat over jouw beweegredenen. Niet je gedrag zelf zegt iets over wie je bent maar waarom je tot dit gedrag komt. Vandaar ook dat ik elke keer weer begin met hetzelfde voorbeeld aan gedrag maar met een andere grond eronder. Negen keer een opgeruimd en schoon huis en ook negen keer een andere motivatie.

Word je ware zelf

Vroeg of laat moeten we onderscheid maken tussen wat we niet zijn en wel zijn. We moeten het feit accepteren dat we niet zijn wat we graag willen zijn. We moeten ons valse uiterlijke zelf van ons afwerpen als het goedkope en opzichtige kledingstuk wat het is. We moeten ons ware zelf vinden, in zijn elementaire armoede, maar ook in zijn grootse en zeer eenvoudige waardigheid: geschapen om het kind van God te zijn en in staat om met iets van Gods eigen oprechtheid en Zijn onzelfzuchtigheid lief te hebben’. – Thomas Merton

Dit citaat komt uit ‘De weg terug naar jezelf’ van Ian Morgan Cron en Suzanne Stabile. Een boek dat onder andere de inspiratie vormt voor deze blog serie.

Ik moest hem wel 5x lezen en erop kauwen voor hij langzaam doordrong, maar er zit zoveel wijsheid in dat ik hem je niet wil onthouden.

Type 9

Het laatste type op het enneagram veld dat ik hier kort bespreek.
De vredestichter of bemiddelaar. Hun naam zegt al veel over wie ze zijn. Ze zijn flexibel en onzelfzuchtig en sluiten niets en niemand uit. Hun ideaalbeeld is dan ook: ‘ik ben oké als ik kalm en evenwichtig ben’. Ze verlangen diep naar innerlijke stabiliteit en gemoedsrust.

Alleen vrede is het waard om voor te strijden’– Albert Camus

Door die gerichtheid op harmonie vermijden ze conflicten dan ook als de ziekte. Dat doet type 5 ook wel maar dan vaak vanuit een behoefte aan rust. Type 5 handhaaft zijn grenzen door ze gewoon niet uit te spreken en type 9 vergeet zijn eigen grenzen en beweegt met de ander mee.

Ze halen zichzelf naar beneden en laten zichzelf verdwijnen. Dat kan type 2 ook doen maar die ontkennen hun behoefte vanuit de overtuiging ‘ik doe er niet toe, ik zorg wel voor de ander’ en bij de 9 ligt dat net íets anders in de overtuiging: ‘niemand heeft mij lief’. Type 9 is diep van binnen bang om de verbondenheid te verliezen, angst ook om zelf uit elkaar te vallen.

Traag en lui

“Mijn inspanningen zullen niets opleveren” is hun basisaanname.
Daar komt ook hun basiszonde uit voort: traagheid of luiheid. Ze zijn moeilijk in beweging te krijgen en vaak voelen zij zich ook letterlijk heel vermoeid. Ze willen niet teveel gehinderd worden door het leven. Ze zijn er laks in om aandacht te hebben voor hun eigen leven. Ze onderdrukken hun woede zo dat deze als een broeierige massa voelbaar is voor de omgeving als passieve agressie.

Ook is keuzes maken voor de Negen onmogelijk, ze kunnen elk standpunt van elke keuze verdedigen.

Het talent van de 9

De Negen is vaak heel diplomatiek. Ze zijn er een ster in om zich in te leven in alle andere types (dat maakt dit type ook het meest moeilijk te detecteren)

Ze zijn geduldig en zorgen voor harmonie.

Type 9 als kind

Het zijn vaak zorgzame lieve kinderen. Ook als kind voelen ze de behoefte van anderen haarfijn aan. Vaak geven Negens aan dat zij ofwel daadwerkelijk, ofwel naar hun eigen idee, over het hoofd werden gezien. Ze kregen de boodschap: ‘jouw meningen, behoeften, wensen en gevoelens en aanwezigheid doen er niet zo toe’.

Ik herinner me als kind dat ik vaak letterlijk naast de bank moest zitten als jongste met vier grote broers en ik moest mijn mond houden. Ik weet in mijn hoofd wel dat ik écht geliefd was maar de boodschap hierboven heb ik ondanks dat toch opgeslagen.
Ik kan me ook herinneren dat ik in een conflict tussen mijn ouders of tussen mijn broers toch ging bemiddelen en verdedigen.

Beweging bij stress en veiligheid

Wanneer het niet zo goed gaat met de Negen gaat hij richting de ongezonde 6, de loyalist. Ze twijfelen nog meer aan zichzelf, worden bang, star en op hun hoede. Ze kunnen nog moeilijker besluiten nemen. Het gekke is dat ze dan wel reactief worden terwijl ze dat in hun gezonde bereik moeilijker kunnen.

Wanneer ze zich veilig voelen, bewegen ze zich naar de positieve kant van de drie, de presteerder/winnaar en worden ze doelgerichter en besluitvaardiger. Ze geloven dat hun aanwezigheid ertoe doet en nemen de leiding over hun leven. Juist op dat punt vinden ze ook daadwerkelijk de rust en harmonie waar ze zo naar verlangen.

 Maar hoe komen ze daar?

Tips

  1. Oefen je echt in nee te zeggen wanneer iemand je vraagt om iets te doen wat je niet wilt.
  2. Wees je bewust van jouw verdovende strategieën om het leven en het lijden daarin niet onder ogen te hoeven komen. Of dat nou winkelen (textiel troost noemt mijn lieve tante dat) is of een glas wijn, zappen op de bank of weer iets anders.
  3. Weersta de neiging terug te vallen in passief-agressief gedrag zoals uitstellen of ontwijken. Als je boos bent, wees dan boos, open eerlijk. Laat het er zijn.

Enneagram als model voor verandering

Wanneer je het enneagram bekijkt als model voor verandering zul je zien dat dit start en eindigt bij punt 9 op het enneagram veld. Daar ga ik in het volgende blog op in.

Meer weten over type 9 en de andere types?

Je ziet tussen de bomen het bos niet meer. Dat geldt ook zeker voor enneagram boeken. ‘Het enneagram, een weg naar diepere zelfkennis’ van de Fransicaner monnik Richard Rohr is bijvoorbeeld een aanrader.

Daarnaast ben je van harte welkom bij mij, (maar vast ook bij andere coaches/therapeuten) om verder te ontdekken wie jij bent en mag worden.

Spread the love!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *