Mag je boos zijn?

Het is donker op straat. Het licht van de lantaarnpalen weerkaatst in de plassen. Op het plein klinkt geschreeuw. Er vliegen stenen door de lucht. Glas rinkelt. Het waterkanon spuit. Gegil en nog meer brekend glas.”

Een woedende menigte laat zich helemaal gaan nu de avondklok is ingesteld.
Heftig en ontwrichtend.

Boosheid. Ik denk dat iedereen deze emotie wel kent. Misschien iets minder heftig en destructief dan we nu zien gebeuren, maar toch.
Maar mag die boosheid er ook zijn, en welk nut heeft boosheid eigenlijk?

Boosheid gaat over grenzen

Boosheid gaat over jouw grenzen, over recht en onrecht.
Ik schreef al eerder over het belang van grenzen in je leven in mijn blog ‘tuintje in mijn hart’. Wanneer iemand over jouw grens gaat, op welke manier dan ook, dan roept dat boosheid op.

Exploderen of imploderen?

Hoe iemand vanuit z’n boosheid reageert verschilt van persoon tot persoon. Veel van ons kroppen hun boosheid op. Dan explodeer je niet, uit angst dat je daarin iets stuk maakt of afgewezen zult worden, maar je implodeert. Dan slik je de boosheid in en maak je daarmee binnen in jou heel veel stuk. Je boosheid gaat als het ware in je lichaam zitten en veroorzaakt lichamelijke klachten.
Dat kan ook niet de bedoeling zijn en het lost ook het probleem niet op. Juist wanneer je boosheid opkropt, gaat het zich op een andere manier wreken.

Wat niet gevoeld wordt, kan niet genezen” zegt Edith Eger, Holocaust overlevende, therapeut en schrijver, in haar boek ‘Het geschenk’.

Wanneer je je boosheid niet doorvoelt gaat die zich wreken.

Dit kan een depressie veroorzaken en het zuigt de energie uit je leven weg. Ook kan het problemen geven in je relaties.
Je gaat uit contact met de ander.
Je wordt cynisch, je krijgt wraakgevoelens waarmee je de ander zwart wil maken, of je wordt heel mopperig en klagerig.

Boosheid in de bijbel

Ook in de bijbel wordt veel geschreven over boosheid.

Spreuken 12:16 zegt hierover: “Een dwaas toont onmiddellijk zijn woede, wie verstandig is, zwijgt als hij beledigd wordt.”
Dat gaat over exploderen in boosheid, dat brengt vaak nog weer meer schade toe aan de situatie.

En een heel duidelijke tekst uit de brief aan de Efeziërs zegt in vers 26 en 27:

“Word boos, maar zondig niet; laat de zon niet ondergaan over uw boosheid, en geef de duivel geen plaats” .

Daar staat niet dat je niet boos mag worden maar dat je die boosheid niet moet laten wroeten in je hart. Laat je boosheid er zijn, ga daar dwars door heen en zorg dat je daarmee afrekent voordat de dag voorbij is,  zodat de duivel er niet mee aan de haal kan gaan en zodat het niet ligt te rotten diep in jou.

De boze Jezus

Ook Jezus werd een paar keer echt intens boos. Bijvoorbeeld bij de tempelreiniging waarbij alle grenzen werden overschreden in  het huis van Zijn Vader. (Marc 11:15-18). En later ook tegen de Farizeeërs, wanneer ze onrechtvaardig zijn in hun spreken.

Zijn boosheid gaat over grenzen en onrecht. Hij richt Zijn boosheid ook direct op de daders, zonder zijn zelfbeheersing te verliezen en destructief te ontploffen.

Jezus gebruikt zijn boosheid om onrecht aan te pakken en blijft daar dan ook niet in hangen. Het veroorzaakt geen verbittering in hem.

Hoe ga je gezond met boosheid om?

Het is belangrijk dat jij je boosheid herkent en erkent.
Dat je die niet wegstopt maar deze juist doorvoelt.
Dat is de enige weg om je boosheid op een gezonde manier voor je te laten werken en daarna los te laten.

Dat kan door de volgende 3 stappen te volgen:

Stap 1

Laat het er zijn. Zoals elke emotie wil ook boosheid jou iets vertellen. Het  heeft een enorme kracht die je in kan zetten. Eén van de pijlers van een vreugdevol leven (zie blog ‘vreugde’) was acceptatie. Zonder veroordeling laten zijn wat er is. Boosheid heeft je iets te vertellen. Als jij je boosheid vermijdt en wegduwt, duw je de realiteit weg.

Stap 2

Geef ruimte aan je boosheid. De kracht waarmee boosheid naar boven komt heeft vaak een enorme energie. Die energie moet eruit op een veilige manier.
Sporten is bijvoorbeeld heel goed hierin. Boks coaching kan bijvoorbeeld heel helend zijn. Maar ook andere sporten geven een uitlaatklep voor je boosheid.
Je tuin doen of je huishouden is ook erg effectief en dient gelijk een dubbel doel; je tuin en/ of huis zijn in no-time opgeruimd.

Of ga eens een bos wandeling maken en breek op de grond liggende takken doormidden.

Ik heb ook weleens een schilderij gemaakt om mijn boosheid te uiten en ik kan het je aanraden, het werkte erg ontladend en ik ontdekte daardoor veel meer waarom ik nou zó boos was. Wat er werd geraakt.

Zoek in ieder geval een uitlaadklep voor de energie die bij boosheid vrij komt.

Door die ontlading voorkom je juist ook dat je iets of iemand kapot maakt tijdens een onbeheerste ontploffing.

Stap 3

Vergeving. Dit vind ik een spannende, omdat dit over vergeving gaat van de ander of van jezelf. Vergeving wordt soms té snel en te gemakkelijk ingezet en negeert dan de emotie. Het is wel degelijk belangrijk om de emotie er eerst helemaal te laten zijn voordat je op het punt van vergeving kan komen, en dan nog zal dat ook in fasen gaan zoals weeën tijdens een bevalling.
Vergeving is niet vergeven en vergeten, doekje erover en klaar. Het gaat om loslaten zodat je zelf vrij wordt. Ik schreef hier al eerder over in de blog ‘vreugde’ als één van de 8 pijlers voor een vreugdevol leven.
Vergeving is een proces waarbij het doel is dat jij vrij komt te staan.

Daarin is het ook van belang dat je kijkt welke grenzen er bij jou zijn overschreden. Welke pijn daarin uit het verleden mee-echoot. Om zo ook naar degene die over jouw grens heen ging dit te verwoorden. Dat laatste is niet altijd mogelijk maar kijk dan naar creatieve oplossingen zoals bijvoorbeeld het schrijven van een brief om terug te kunnen geven waar de ander jou raakte.

Je gaat dwars door de pijn van de boosheid heen, laat de boosheid in jou er zijn om het daarna los te kunnen laten.

Holding onto anger is like drinking poison and expecting the other person to die
is een prachtige boeddhistische uitspraak die maar al te waar is. Laat je boosheid los!

Rellen

Wanneer je nu kijkt naar de rellen op straat zit daar een enorme stroom aan agressie in, een woedende menigte die elkaar ook nog opzweept in die emotie. Waarschijnlijk is het niet eens alleen meer woede op de regering maar echoot daar alle opgekropte andere boosheid van onrecht in hun leven in door. De grenzen die al als kind werden overschreden. Elke relschopper heeft zijn of haar eigen verhaal hierin.

Deze onbeheerste ontploffing geeft nog meer schade aan grenzen van de ander en brengt nog meer onrecht.

En ook de boosheid en verontwaardiging die dit weer oproept vraagt om erkenning, om ruimte en vergeving.

Liefde en zelfbeheersing

Maar vraagt ook om een antwoord, vanuit liefde.

De bijbel zegt “Wees niet haatdragend. Als je iemand iets te verwijten hebt, roep hem dan ter verantwoording en laad niet omwille van een ander schuld op je door je te wreken of wrok te blijven koesteren. Heb je naaste lief als jezelf. Ik ben de HEER.” (Lev. 19:17-18)

En een vriendelijk antwoord (ook op het geweld wat nu gaande is) doet woede bedaren. Krenkende woorden wakkeren toorn aan”(Spreuken 15:1)

Ook daarin mogen we vol compassie reageren.
Naar onszelf.
En naar de ander.

Spread the love!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *