Vreugde

De corona pandemie grijpt nog steeds diep in op ons leven.
Zowel het virus zelf als de gevolgen die het heeft op onze maatschappij brengen verlies en rouw. Beperkingen en angst.
Terwijl het buiten grijs en regenachtig is besluit ik dat ik deze keer wil schrijven over vreugde.
Hoe vind je ook te midden van deze omstandigheden vreugde?

Paulus zegt in Filipenzen 4:4
“Wees altijd blij in de Heer! Ik zeg het nóg een keer: wees blij!”
Dat is mooi, maar hoe dan???

Wat is vreugde?

Vreugde heeft alles te maken met blijdschap. Het wordt geassocieerd met allerlei gevoelens zoals: verrukking, trots, uitbundigheid, voldoening en opwinding. Maar ook met een gevoel van dankbaarheid en tevredenheid en het beleven van plezier en vrolijkheid.
Geluk is slechts een  aspect van vreugde.

Boek van vreugde

Ik las pas een prachtig boek over vreugde: “Het boek van vreugde”.
Dit vind ik zo’n inspirerend boek dat ik het graag wil delen.
In dit boek wordt je door interviewer Douglas Abrams meegenomen in een  ontmoeting met aartsbisschop Desmond Tutu en zijne heiligheid de Dalai Lama. Twee mannen, twee spirituele leiders, die zowel in hun persoonlijke leven als in de wereld om hen heen het lijden van dichtbij hebben meegemaakt en toch nog zo vol zijn van vreugde.
Twee vrienden die in de ontmoeting zelf al een afspiegeling zijn van de centrale plaats die verbinding en vriendschap speelt in het thema vreugde. Desmond Tutu heeft het daarin vaak over “Ubuntu”, wat dat is zal ik zo uitleggen.
Zij proberen in hun ontmoeting antwoord te vinden op de vraag hoe je vreugde vind in deze wereld.
Een zoektocht die boeiend en inspirerend is om te lezen en die uitmond in 8 peilers die nodig zijn om vreugde te vinden.

Ubuntu

In Afrika kennen ze het concept “Ubuntu”dat betekent: “Ik ben omdat wij zijn”. Een mens is een mens door andere mensen. We komen al voort uit twee mensen, de mens is gemaakt voor verbondenheid met de ander.

Echte verbinding ontstaat niet door rijkdom en macht maar door aandacht en vertrouwen.

Een pasgeboren kind ondervind veel (biologische) schade wanneer het niet vastgehouden en geliefd wordt. De verbinding met de ander is essentieel om te Leven.

Verbinding kan alleen als je ook echt deelt vanuit je hart. Juist door emoties en lijden heen. Ondanks dat we ons liever richten op vreugde en geluk zullen we ook dwars door alles heen moeten wat het leven ons brengt.

Desmond Tutu zegt “het vinden van meer vreugde in ons leven zal ons niet behoeden voor tegenspoed en hartszeer. Misschien zullen we zelfs sneller huilen, maar we zullen ook sneller lachen”.

Hoe komen we tot vreugde?

Ik had het al eerder over de 8 peilers voor een vreugdevol leven. Die wil ik peiler voor peiler bij langs gaan.

1.Perspectief

Perspectief is de eerste peiler. Viktor Frankl, Holocaust overlevende en psychiater geeft aan dat we juist in ons levensperspectief een finale en ultieme vrijheid hebben. Edith Eger, eveneens holocaust overlevende, psycholoog en schrijfster van het boek “de Keus”, laat daarin ook zien hoe de keus van perspectief gaat over leven en dood. Sommige gedachten en de daaruit voortvloeiende gevoelens zijn dodelijk. Soms moeten we in ons hoofd een stapje achteruit doen om het grotere geheel te zien. Zo zie je nieuwe verbanden, nieuwe mogelijkheden en nieuwe uitkomsten. Het haalt je uit je egocentrisme en bekijkt jouw verhaal vanuit een andere, een breder perspectief.

Dat geeft oog voor het feit dat niet alleen wij lijden maar talloze andere broers en zussen op deze wereld met ons. Het is geen ontkenning van pijn en lijden maar verschuiving van perspectief van onszelf naar de ander. Van gekweldheid naar mededogen. Jou situatie niet afzetten tegen die van de ander maar je ermee verbinden.

Omdenken

Een prachtige methode om jezelf te trainen in het kijken vanuit een ander perspectief is het “omdenken” van Berthold Gunster. Omdenken begint altijd met een probleem. Door de feiten en de verwachtingen van dat probleem te onderzoeken kun je een stap zetten van ‘ja-maar’ naar een ‘ja-en’. Daarmee overlapt deze methode ook peiler 4, acceptatie van wat er is. Vanuit die acceptatie kun je volgens deze methode van harte ja zeggen tegen de realiteit. Daar vanuit krijg je ook weer een ander perspectief op de werkelijkheid.

2. Nederigheid

De tweede peiler is nederigheid. Dat is in feite ook het Afrikaanse “Ubuntu”: door andere mensen worden wie we zijn. Met onze talenten en met onze zwakheden en beperkingen. Het kan wijsheid zijn om onze zwakheden en beperkingen te erkennen. Evenals de erkenning dat jij je talenten van God hebt gekregen jouw helpt om er ontspannen mee om te gaan en de talenten van de ander te vieren. Gezonde zelfspot en nederigheid gaan hand in hand. Dat brengt vreugde en ontspanning.

3. Humor

Dat laatste brengt ons op de derde peiler: humor. Humor kan ook lucht in een gespannen situatie brengen. Daarin helpt het enorm om jezelf eens wat minder serieus te nemen. Desmond Tutu geeft aan “als je mensen dichter bij elkaar wil brengen lukt dat beter met honing dan met azijn.”Het is goed om ons gewoon mens zijn met elkaar te ontdekken. En dan bedoel ik niet afbrekende humor.
Jezelf bevestigen door een ander te kleineren helpt niet. De ander met humor uitnodigen “kom naast me staan laten we samen om mij lachen en daarna lachen we samen om jou” haalt je niet onderuit maar tilt beiden juist op. Ik heb een fantastische vriendin die de angel uit mijn probleem kan trekken door er op deze manier een grap over te maken. En visa versa mag ik dat bij haar ook doen. Dat heeft alles te maken met elkaar vertrouwen. Je oefenen in humor begint bij het lachen om jezelf, daarmee oefen je gelijk ook nederigheid: twee vliegen in één klap.

4. Acceptatie

Ik noemde net al acceptatie bij de peiler perspectief. Acceptatie helpt ons het leven te omarmen op zijn voorwaarden in plaats van ons te verzetten. Ik heb het voorrecht dat ik drie bevallingen heb mogen meemaken. Pas bij de derde leerde ik de weeën en de pijn echt te omarmen en te accepteren als iets waar ik dwars door heen moest. Daarmee was de pijn niet weg, maar hij was zoveel beter te verdagen dan vanuit verzet.
Life isn’t about waiting for the storm to pass, it’s about learning to dance in the rain” is daarin een prachtige uitspraak

Het is onze verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor de wereld en zijn bewoners en daarin alles te doen wat we kunnen doen, zonder gefixeerd te raken over ons vooropgezette idee van het resultaat. Want dat hebben we niet in de hand, er spelen teveel factoren een rol waar we geen invloed op hebben. En daar ligt ook de acceptatie.

5. Vergeving

Vergeving is de vijfde peiler. Dat betekent niet vergeten, betekent niet dat je geen gerechtigheid zoekt of dat een overtreder niet gestraft wordt. Vergeving betekent ervoor kiezen om je woede en haat tegenover een persoon niet te laten groeien maar los te laten en tegelijk recht doen tegen het kwaad. Wanneer je niet vergeeft blijf je gebonden aan de persoon die jou pijn heeft gedaan, geketend aan bitterheid. Als we vergeven worden we daar vrij van. Dat vraagt om moed en kracht. Er zijn veel onderzoeken die aantonen dat je stressniveau omlaag gaat wanneer je vergeeft en je immuun systeem sterker wordt.

6. Dankbaarheid

Over dankbaarheid heb ik al eerder een blog geschreven. David Steindl-Rast, een benedictijner monnik zei: “het is niet geluk dat ons dankbaar maakt, het is de dankbaarheid die ons gelukkig maakt”. En ik denk dat dit waar is. Jezelf trainen om het denken vanuit tekort los te laten en te gaan zien waar je dankbaar voor kunt zijn vult je met vreugde. “Acceptatie betekent: niet vechten tegen de realiteit, dankbaarheid betekent: het omarmen van de realiteit”. Corrie ten Boom was daar een levend voorbeeld van samen met haar zus tijdens de Holocaust. Door elke dag voor alles te danken samen op grond van de tekst “Dank God onder alle omstandigheden, want dat is wat hij van u, die één bent met Christus Jezus, verlangt.(Tessalonicenzen 5:18, NBV) konden zij in hun barak leven brengen die de vrouwen op de been hielden.

7. Compassie

Compassie. Laten we beginnen met de definitie van compassie volgens wikipedia:
Medelijden (ook compassie, mededogen, medeleven, erbarmen, misericordia of deernis) is een vorm van empathie, waarbij iemand meevoelt met het lijden van een ander.

Of zoals de van Dale zegt: vermogen om zich in de gevoelens van anderen in te leven.

Com = samen; passie = lijden. Het gaat hier niet om medelijden, maar om mededogen. Hier zit iets in van ‘dit zou mij ook kunnen overkomen’.
Een leven zonder compassie met de ander is een ‘ik-gericht’ armoedig leven. Zonder compassie ga je leven vanuit een verkrampte angstige en wantrouwende houding.

Ook dat heeft weer te maken met “ubuntu”het gezamenlijke mens zijn.
Het is een diepe betrokkenheid met de ander die je in beweging zet om de ander tot steun te zijn.

Uit een te egocentrische houding komt lijden voort. Uit compassie en bezorgdheid voor anderen komt geluk voort”. Door mijn aandacht op de ander te richten, dat is compassie, wordt je eigen lijden en pijn minder erg.

Zelfcompassie is hierin van belang dat je zonder hard oordeel jezelf aanvaard zodat je dit ook weer door kan geven aan de ander.

8. Edelmoedigheid

De laatste peiler is edelmoedigheid of gulheid. Het is beter te geven dan te nemen. Geluk en vreugde blijkt dus toch met geld te koop: wanneer je dit geeft aan de ander.

“Een gulle gever zal gedijen,
wie te drinken geeft, zal te drinken krijgen ‘.
Spreuken 11:25

Gulheid gaat natuurlijk niet alleen over geld en goed maar ook over tijd, wijsheid en ruimhartigheid.. Van betekenis zijn voor een ander door je tijd in hem te investeren geeft ook een gevoel van vreugde.

Trainen

Acht peilers om je in te oefenen om tot vreugde te komen dwars door het lijden heen.

Dwars door onze werkelijkheid heen. Gevend, uitreikend, met een lach en een dankbaar hart.

Ik wil jullie veel zegen wensen in deze reis!

Spread the love!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *